Etiketteki aylık taksit küçük göründüğünde toplam ödemeyi geri planda bırakmak kolaydır. Öte yandan yalnızca peşin fiyatı seçmek de ödeme günündeki nakit ihtiyacını açıklamaz. Karşılaştırmayı iki ayrı sonuçla yapıyorum: satın almanın toplam nakit maliyeti ve her tarihte karşılanması gereken ödeme.
Aynı ürünü ve aynı kapsamı karşılaştırın
Model, teslimat, kurulum ve zorunlu ek hizmetler aynı değilse fiyatlar doğrudan kıyaslanamaz. Peşin seçenekte ayrıca kargo varsa onu da ekleyin. Taksit planında hangi ücretin zaten toplamın içinde olduğunu kontrol edin; aynı ücreti iki kez eklemeyin. Karşılaştırmayı yalnızca ödeme biçimi değişecek şekilde kurmak, farkın kaynağını görünür kılar.
Temsili örnek: fark nerede?
| Kalem | Peşin seçenek | Taksitli seçenek |
|---|---|---|
| Ürün bedeli / taksit toplamı | 12.000 TL | 6 × 2.150 = 12.900 TL |
| Teslimat | 300 TL | 0 TL |
| Toplam nakit çıkışı | 12.300 TL | 12.900 TL |
| Aradaki fark | — | 600 TL |
Bu tutarlar güncel teklif değil, eğitim örneğidir. Taksit toplamıyla yalnızca 12.000 TL’yi karşılaştırmak 900 TL fark gösterirken aynı kapsamdaki toplamlar 600 TL fark verir. Bu farkı otomatik olarak yıllık faiz oranı diye adlandırmıyorum. Faiz veya efektif maliyet hesabında ödeme tarihleri ve ilgili ürünün diğer şartları ayrıca gerekir.
Daha ucuz seçenek her tarihte uygulanabilir mi?
Peşin ödeme için hesabınızdaki bütün parayı kullanırsanız yakın bir zorunlu ödemenin kaynağı kalmayabilir. Bu durumda “peşin ucuz” sonucu ile “bugün uygulanabilir” sonucu farklılaşır. Taksit seçeneğinde ise gelecek gelirlerin kesinliğini ve mevcut taksitleri aynı takvimde görmek gerekir. Hesap tablosu satın alma zorunluluğu yaratmaz; alımı ertelemek de karşılaştırılacak bir seçenektir.
- Her iki teklifin toplamını aynı kapsamla yazın.
- Peşin ödeme sonrası en düşük hesap bakiyesini kontrol edin.
- Her taksiti vadesine yerleştirip mevcut yükümlülüklerle toplayın.
- Fiyat veya koşulların geçerlilik tarihini kaydedin; ekranda görülen kampanyanın herkese açık olduğunu varsaymayın.
Karar notuna ne yazılır?
“Altı taksit uygun” yerine “toplam fark 600 TL; şu altı tarihte 2.150 TL çıkış var” gibi bir not daha değerlidir. Taksit bittiğinde kaydı kapatın; boşalan tutarı yeni bir alışverişe otomatik olarak tahsis etmeyin. Ürün alınmayacaksa gelecekteki taksitleri bütçede gider diye tutmamak da aynı ölçüde önemlidir.
Birlikte kullanılabilecek rehber
Genel çerçeve: Bütçe oluşturma rehberi. Bu yazıdaki hesaplar FinOkur için hazırlanmış temsili eğitim örnekleridir; gerçek ekstre, güncel tarife veya kişisel sonuç vaadi değildir.
